घटस्थापना : इतिहास आणि महत्व घटस्थापना : इतिहास आणि महत्व घटस्थापना म्हणजे काय ? घटस्थापना हा नवरात्री उत्सवाचा प्रारंभ मानला जातो. नवरात्रीच्या पहिल्या दिवशी घरात किंवा मंदिरात मातृशक्तीचे प्रतीक म्हणून घट (कलश) स्थापन केला जातो. इतिहास : वैदिक काळातील परंपरा – कलशपूजन ही परंपरा ऋग्वेद , यजुर्वेदात वर्णन केली आहे. कलश हा जलतत्त्वाचा आणि शक्तीचा प्रतीक मानला जातो. पुराणकथा – देवी दुर्गेने महिषासुराचा वध करण्यासाठी नवरात्रीत उपासना स्वीकारली , त्याचाच स्मरण म्हणून घटस्थापना सुरू झाली. कलशामध्ये ब्रह्मा , विष्णु , महेश यांचे तसेच सप्तऋषींचे वास मानले जाते. राजेशाही परंपरा – छत्रपती शिवाजी महाराज नवरात्रीत देवीची पूजा करून राज्यकारभाराचे प्रारंभ करत असत. त्यात घटस्थापनेला विशेष स्थान होते. महत्व : शक्तीचे आवाहन – घटामध्ये पाणी भरून , त्यावर नारळ , आंब्याची किंवा अशोकाची पाने ठेवतात. हा घट म्हणजे शक्ती , समृद्धी व मंगलमयतेचे आवाहन . आध्यात्मिक दृष्टीने – घटस्थापना म्हणजे सृष्टीच्या पंचतत्त्वांचे एकत्रिकरण . धार्मिक दृष्टि...